Nadzwyczani Szafarze Komunii św.

  • Trochę historii.
  • Dlaczego nadzwyczajni?
  • Kto może zostać nadzwyczajnym szafarzem?
  • Przede wszystkim posługa wobec chorych.
  • Nadzwyczajni szafarze w Archidiecezji Krakowskiej.
  • 5 lat posługi w Parafii św. Jana Chrzciciela.

 

 

Trochę historii

       W Kościele rozróżnia się sprawujących Najświętszą Ofiarę i udzielających Komunii świętej. Eucharystię celebrować mogą jedynie biskupi i kapłani. Udzielanie Komunii św. należy nie tylko do biskupów, prezbiterów i diakonów. Od pewnego czasu funkcję tę spełniają również świeccy. W Polsce nadzwyczajni szafarze Komunii świętej pojawili się po decyzji Episkopatu Polski w 1990 roku. Stopniowo biskupi wprowadzali tę posługę w swoich diecezjach.
W pierwszych wiekach chrześcijaństwa Kościół święty wiązał Ucztę Eucharystyczną z agape i jednoczył się wokół Chrystusa raz w tygodniu, w niedzielę – połączony węzłem miłości trwając na modlitwie w nauce Apostołów. Początkowo przewodniczył zgromadzeniu tylko biskup, a potem stopniowo również prezbiterzy. Po zakończeniu Uczty Eucharystycznej chrześcijanie zabierali konsekrowany Chleb do swoich domów, przenosząc Ciało Pańskie w szkatułkach zawieszonych na szyi. Ciało Chrystusa spożywano w tygodniu lub na specjalną okazję, np. przed podróżą. Zanoszono Chleb życia do chorych, którzy nie mogli brać udziału we wspólnym zgromadzeniu. Pamiętano też o uwięzionych braciach-chrześcijanach. I tu pojawia się rola diakonów. Wykonują ogromną pracę, bo pomagają biskupom i kapłanom w rozdzielaniu Chleba eucharystycznego oraz pełnią rolę nadzwyczajnych szafarzy w posłudze chorym i uwięzionym.

 Dary ofiarne na agape dzisiaj.

Wprowadzenie określenia nadzwyczajnego szafarza pojawia się pierwszy raz dopiero w Kodeksie Prawa Kanonicznego w 1917 r. i dotyczy właśnie diakona, chociaż jego posługa istniała od pierwszych wieków chrześcijaństwa. Dopiero Sobór Watykański II dla diakona nadał określenie szafarza zwyczajnego, jak dla biskupa i prezbitera.

 

Dlaczego nadzwyczajni?

      Magisterium Kościoła po Soborze Watykańskim II ogłosiło dokumenty, które dają ludziom świeckim możliwość podawania Ciała Pańskiego wiernym. Posługę nadzwyczajnego szafarza Komunii świętej wprowadziła w Kościele powszechnym Instrukcja Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Immensae caritatis z 29 stycznia 1973 r. W Polsce posługę pomocników w udzielaniu Komunii św. reguluje „Instrukcja w sprawie formacji i sposobu wykonywania posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii świętej”, wydana przez Konferencję Episkopatu Polski (KEP) 22 czerwca 1991 r. Dla nas, nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej w Archidiecezji Krakowskiej dokumentem obowiązującym jest DEKRET Arcybiskupa Metropolity Krakowskiego Stanisława Dziwisza z dnia 12 grudnia 2005 roku ustanawiający w Archidiecezji Krakowskiej posługę świeckich pomocników w udzielaniu Komunii świętej.
Aby odpowiedzieć na pytanie: „Dlaczego nadzwyczajni?” – celowo najpierw zostały przytoczone ogłoszone w Kościele stosowne dokumenty, aby w ten sposób podkreślić moc prawną ustanowionej funkcji dla ludzi świeckich we wspólnotach parafialnych. Jak sama nazwa wskazuje na charakter posługi, ma ona miejsce w przypadkach naprawdę nadzwyczajnych – chodzi tu o pomoc (nieodzowną), a nie o wyręczanie lub zastępowanie szafarza zwyczajnego: biskupa, prezbitera lub diakona. Posługę nadzwyczajnego szafarza Komunii św. wprowadzono i zatwierdzono w Kościele głównie ze względu na duchowe dobro członków wspólnoty Kościoła. To dzięki ich posłudze wierni – przede wszystkim chorzy – będą mogli częściej przyjmować do swego serca Pana Jezusa, szczególnie w niedziele i święta.

 … są powoływani spośród wiernych wspólnoty parafialnej.

Są powoływani spośród wiernych, bo we wspólnocie Kościoła każdy może znaleźć swoje miejsce, aby czuć się potrzebnym i godnie służyć Bogu i bliźniemu. Kandydat na nadzwyczajnego szafarza Komunii św. musi być osobą, która przyjęła sakramenty chrztu św. i bierzmowania, jest głęboko wierząca, tzn. żyje Słowem Bożym i pozostaje w bliskości eucharystycznej z Panem Jezusem. Dobrze, gdy cieszy się dobrą opinią we wspólnocie parafialnej (nie do przyjęcia osoba gorsząca otoczenie swoim zachowaniem).
Dodatkowym atutem polecającym jest dotychczasowe zaangażowanie się w apostolstwo ludzi świeckich w parafii, które wskazuje na silną więź wspólnotową z parafią. Musi też znać podstawowe prawdy teologiczne, odnoszące się do Kościoła, Mszy św. i Eucharystii. Przed otrzymaniem błogosławieństwa do pełnienia posługi kandydaci muszą przejść odpowiednie przygotowanie, które trwa około pół roku, a zakończone 3-dniowymi rekolekcjami (często ze spowiedzią generalną).
Istotą gotowości posługi jest powzięcie i ofiarowanie swojej decyzji (nowych obowiązków) w służbie Kościołowi. Myśl, że moja posługa uświęca mnie i przyczynia się do świętości innych powinna być głównym motywem decyzji każdego kandydata na nadzwyczajnego szafarza Komunii świętej. Kościół stawia nadzwyczajnym szafarzom wysokie wymagania. Oprócz wskazanych wyżej cech moralnych i dojrzałości wiary (zdrowa pobożność i intensywne życie sakramentalne), powinni oni posiadać odpowiednie wykształcenie (minimum średnie), odznaczać się sprawnością psychiczną i fizyczną, a także pozytywnymi cechami charakteru, jak: otwarta i służebna postawa wobec drugich, serdeczność i łatwość nawiązywania kontaktu z chorymi i ludźmi w podeszłym wieku (opanowanie, cierpliwość, umiejętność słuchania, itp.). Wzorowe życie małżeńskie, rodzinne, zawodowe i w sąsiedztwie niewątpliwie są dodatkowym atutem do wskazania osoby na kandydata do posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii św.


Dlaczego przede wszystkim posługa wobec chorych?

W tym momencie trzeba koniecznie w naszej refleksji powrócić do pierwszych gmin chrześcijańskich i przywołać myśl zapisaną w Dziejach Apostolskich: „Zanosili oni CHLEB życia chorym, którzy nie mogli brać udziału w zgromadzeniu”. Idąc dalej za św. Łukaszem, warto tę myśl potwierdzić (umotywować!) fragmentem Dekretu ks. kard. Stanisława Dziwisza. Wypowiedź ta dobitnie uzasadnia celowość funkcjonowania we wspólnocie parafialnej nadzwyczajnego szafarza Komunii św. i nawiązuje do troski o chorych, tak jak to było w czasach pierwszych chrześcijan.
Czytamy w Dekrecie: Pierwszym zadaniem pomocnika w udzielaniu Komunii św. jest pomoc w zanoszeniu jej osobom chorym, starszym i niepełnosprawnym. Stan zdrowia nie pozwala im na opuszczenie domów, a niekiedy nawet łoża choroby czy wózka inwalidzkiego. Niektórzy z nich przyjmują Komunię św. raz w miesiącu, gdy odwiedza ich kapłan, ale pragną ją przyjmować częściej. Gdy byli zdrowi, chodzili na Mszę św. codziennie. Teraz, kiedy potrzebują w szczególny sposób siły, jak płynie z sakramentalnego zjednoczenia z Chrystusem w Komunii świętej, są pozbawieni tego daru. Trwają w swych domach na modlitwie i wspierają w ten sposób całą wspólnotę, ale oczekują także, że wspólnota zatroszczy się o spełnienie ich wielkiego pragnienia, jakim jest częsta Komunia święta. Ta właśnie troska o chorych jest główną racją wprowadzenia w naszej archidiecezji pomocników w udzielaniu Komunii świętej.
Idąc za myślą Ks. Kardynała poddajmy się dalszej refleksji nad słuszną motywacją tej posługi. Kapłani (tak jak pisze krakowski Metropolita), Komunię św. zanoszą chorym raz w miesiącu (pierwszy piątek lub pierwsza sobota). Natomiast centrum funkcjonowania wspólnoty Kościoła stanowi niedziela: Dies Domini – Dzień Pana zmartwychwstałego, w którym sprawowanie Eucharystii i karmienie się Ciałem Pańskim jest żywym i pulsującym sercem życia wspólnoty. Tej wspólnoty, którą chorzy może jeszcze niedawno współtworzyli poprzez czynne uczestnictwo w jej życiu religijnym lub zaangażowaniem się w różnego rodzaju formacjach parafialnych. A dzisiaj? Dzisiaj są pozbawieni tych możliwości czy to z powodu podeszłego wieku czy też różnego rodzaju wypadków losowych. Oni dalej czują się cząstką naszej wspólnoty. Reasumując rozbudowaną nieco (ale konieczną) powyższą motywację – możemy odpowiedzieć na pytanie postawione w tytule: „dlaczego przede wszystkim do chorych?” – bo: kapłani w niedzielę i święta są zajęci posługą w kościele i nie mają czasu na odwiedzanie chorych w ich domach z Komunią świętą! Chrześcijanin przeżywa Dzień Pański w łączności z Chrystusem karmiąc się Jego Ciałem. Do rozdawania Komunii świętej nie jest konieczne otrzymanie święceń kapłańskich.

Nadzwyczajni szafarze Komunii św. w Archidiecezji Krakowskiej

Widząc pozytywne doświadczenia moich braci biskupów w innych diecezjach polskich, postanowiłem wprowadzić tę posługę również u nas. Świadomy jestem bowiem mojej odpowiedzialności za życie sakramentalne wiernych i dostrzegam potrzebę pomocy kapłanom w tej posłudze. Tak napisał w liście do parafii kard. Stanisław Dziwisz w marcu 2006 r. W tym samym roku w Archidiecezji Krakowskiej po raz pierwszy pojawili się nadzwyczajni szafarze Komunii św., nazywani przez Ks. Kardynała świeckimi pomocnikami w udzielaniu Komunii świętej. Na mocy dekretu Metropolity Krakowskiego z grudnia 2005 roku, grupie 61 mężczyzn 8 kwietnia 2006 r. w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach ks. kard. Stanisław Dziwisz udzielił błogosławieństwa do posługi nadzwyczajnym szafarzom Komunii św. Było to pierwsze takie wydarzenie w historii Archidiecezji Krakowskiej. Zwracając się wówczas do nich powiedział, że ich programem życia i działania powinny być słowa: „Nie lękajcie się”.
W tym samym liście do parafii, gdzie posługują nadzwyczajni szafarze Komunii św. Ks. Kardynał napisał: „Świeccy pomocnicy w udzielaniu Komunii świętej zostali powołani spośród Was. Prawdopodobnie znacie ich dobrze. Zostali oni przygotowani do tej posługi podczas specjalnych spotkań formacyjnych i otrzymali błogosławieństwo na tę misję. Proszę Was zatem, abyście zaakceptowali ich posługę z wiarą, bo to ja posyłam ich do Was zatroskany o życie sakramentalne każdej wspólnoty (…) Spójrzcie na ich posługę z wiarą, jak patrzycie na moją posługę i na posługę Waszych kapłanów”.

Ks. kard. Stanisław Dziwisz wręcza krzyże nadzwyczajnym szafarzom Komunii św. podczas błogosławieństwa I grupy kandydatów do tej posługi.

Wprowadzenie w 2006 r. posługi świeckich pomocników do rozdawania Komunii świętej w Archidiecezji Krakowskiej było wydarzeniem bez precedensu w historii naszego Kościoła krakowskiego. Obrzęd błogosławieństwa do tej posługi zawsze ma charakter bardzo uroczysty i ma miejsce w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łagiewnikach. Po raz pierwszy wobec licznie zabranych wiernych z parafii kandydatów na nadzwyczajnych szafarzy i ich rodzin, w asyście wielu kapłanów (proboszczów), Ks. Kardynał podczas celebracji Najświętszej Ofiary, po homilii rozpoczął obrzęd błogosławieństwa słowami: Niech przystąpią ci, którzy mają przyjąć błogosławieństwo do posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii świętej. Po odpowiedzi kandydatów – Jestem – następuje właściwa formuła błogosławieństwa. Nie miejsce tu na opis całej ceremonii, bo to możemy przeżywać biorąc udział osobiście każdego roku w Łagiewnikach i przyczynić się swoją obecnością, a przede wszystkim modlitwą do umocnienia ich w posłudze we wspólnotach parafialnych. Terminy błogosławieństw nowych nadzwyczajnych szafarzy w każdym roku są ogłaszane z ambon w kościołach, z których są kandydaci do tej posługi.

 

Posługa w parafii św. Jana Chrzciciela trwa od roku 2007

     List do Parafii oraz Kapłanów i Proboszczów Metropolity Krakowskiego ks. kard. Stanisława Dziwisza otrzymał też proboszcz naszej parafii ks. prałat Grzegorz Cekiera. Ks. Proboszcz zawsze reagował odpowiedzialnie i z uwagą na wszelkie pozytywne inicjatywy w Kościele, zwłaszcza w Kościele krakowskim. I tym razem po zapoznaniu się ze „słowem” Ks. Metropolity Krakowskiego – widząc w nim nowe wielkie dzieło Boże w Kościele – ustosunkował się pozytywnie do przedstawionej propozycji. Po rozmowie ze wskazanym przez siebie kandydatem, proponuje mu kurs przygotowawczy do posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii świętej. I tak oto w roku następnym, po półrocznym przygotowaniu, 31 marca 2007, nasz parafianin Sylwester Bojarski otrzymuje z rąk ks. kard. Stanisława Dziwisza błogosławieństwo nadzwyczajnego szafarza Komunii świętej. W naszej parafii było to pierwsze powołanie do tej posługi, jako jednego z 28 kandydatów II Grupy z Archidiecezji Krakowskiej. Błogosławieństwo miało miejsce w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łagiewnikach, bo wszystkie ceremonie powoływania nadzwyczajnych szafarzy dokonują się w Bazylice w Łagiewnikach, a błogosławieństwa udziela biskup.

Pierwszy nadzwyczajny szafarz Komunii św. z parafii p.w. św. Jana Chrzciciela. (na zdjęciu w środku)

Posługę nadzwyczajnego szafarza Komunii św. w czasie rozdzielania w świątyni i zanoszenie Najświętszego Sakramentu do chorych we wspólnocie świętojańskiej mógł każdy obserwować (i oceniać) przez kilka już lat, dlatego nie ma potrzeby na ten temat się rozpisywać. Natomiast na pytanie zadane przez redaktora z „Głosu Świętojańskiego” (tuż po otrzymaniu błogosławieństwa):  Co Pana inspiruje w Kościele do pracy w takiej roli? – odpowiedź brzmiała: oczywiście nauczanie Jana Pawła II, a konkretnie Jego wspaniałe przesłanie: Jeśli Bóg spojrzy na was z upodobaniem, jeśli was wybierze, jeśli powoła was, abyście byli Jego współpracownikami, nie ociągajcie się ani chwili w swym wspaniałomyślnym „tak” – na wzór odpowiedzi, jaką dała Panna Najświętsza aniołowi” (Jan Paweł II, 1979).

O przydatności posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii św. w naszej wspólnocie świętojańskiej niech świadczy fakt, że po roku jego posługiwania Ks. Proboszcz proponuje dwom kandydatom kurs przygotowawczy do posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii św., a następnie posługę w naszej parafii. I tak od 15 kwietnia 2008 r. do 31 marca 2012r. kapłanom w parafii św. Jana Chrzciciela pomaga trzech nadzwyczajnych szafarzy: Adam Bugno, Zbigniew Mika i posługujący już od roku Sylwester Bojarski.

Grupa nadzwyczajnych szafarzy powiększona o „nowych” ustawia się do zdjęcia pamiątkowego.

W roku 2011 w dziejach naszej Parafii ma miejsce niezwykłe wydarzenie. Zasłużony, długoletni (35 lat!) i pierwszy proboszcz parafii ks. prałat Grzegorz Cekiera przechodzi na emeryturę. Na Jego miejsce Ks. Kardynał powołuje nowego proboszcza ks. kanonika Jerzego Serwina, który pełni równocześnie posługę Duszpasterza nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej w Archidiecezji Krakowskiej. W tym samym roku, w październiku, Ks. Proboszcz wysyła sześciu kandydatów z naszej wspólnoty parafialnej na kurs przygotowawczy do posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii św. Po półrocznym przygotowaniu, 31 marca 2012 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łagiewnikach z rąk ks. bpa Jana Szkodonia otrzymują błogosławieństwo do tej posługi nasi parafianie: Andrzej Czapnik, Jerzy Czepiel, Bogdan Hebda, Paweł Kmiecik, Tomasz Kowal i Marek Słodkowicz. Obecnie we wspólnocie świętojańskiej jest dziewięciu na dzwyczajnych szafarzy Komunii świętej.

Nadzwyczajni szafarze Komunii św.

Wszyscy nadzwyczajni szafarze Komunii św. w parafii św. Jana Chrzciciela – 31 marca 2012 r.

 

W Archidiecezji Krakowskiej od siedmiu lat, zgodnie z dekretem ks. kard. Stanisława Dziwisza tę posługę realizuje 260 nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej w blisko 150 parafiach.

 

Rekolekcje dla żon nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej

Żony nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. z naszej parafii, które uczestniczyły w rekolekcjach w Bystrej k/Jordanowa.

Na zdjęciu od lewej:
Aneta Czepiel, Janina Bojarska i Eufemia Czapnik – żony nadzwyczajnych szafarzy (jako pierwsze) z parafii św. Jana Chrzciciela w Krakowie uczestniczyły w rekolekcjach tematycznych dla żon nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej w dniach 15-17.06.2012 r. w Domu rekolekcyjnym Maksymilianum w Bystrej k/Jordanowa.

 

 

 

Nowi nadzwyczajni szafarze Komunii świętej

W sobotę – 23 marca 2013 r.- poprzedzającą Niedzielę Palmową, w bazylice Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach, z rąk ks. biskupa Jana Zająca otrzymali błogosławieństwo kolejni, nowi nadzwyczajni szafarze Komunii Świętej. Uroczystość taka w naszej Archidiecezji, odbyła się już po raz ósmy i w tym dniu, przystąpiła do tej posługi 41 osobowa grupa, a wśród nich 3 przedstawicieli naszej wspólnoty parafialnej (alfabetycznie):
Antoni Franaszek,
Marek Jakubowski,
Krzysztof Ożóg.
W ten sposób w naszej parafii jest 12 nadzwyczajnych szafarzy Komunii św.

 

Trójka nowych nadzwyczajnych szafarzy Komunii św.

 

 

 

Kolejni nadzwyczajni szafarze Komunii świętej

W sobotę poprzedzającą Niedzielę Palmową, 12. IV. 2014. , w bazylice Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach, Ksiądz Biskup Grzegorz Ryś pobłogosławił kolejną grupę nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej w Archidiecezji Krakowskiej. Uroczystość taka w naszej Archidiecezji odbyła się już po raz dziewiąty. Błogosławieństwo do tej posługi, otrzymało 38 mężczyzn z 24 parafii Archidiecezji, w tym z 8 parafii, gdzie nie było dotychczas nadzwyczajnych szafarzy. Obecnie na terenie Archidiecezji Krakowskiej posługuje 343 nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej w 142 parafiach. Także w tym dniu, przystąpiło do tej posługi 2 przedstawicieli naszej wspólnoty parafialnej: Piotr Filus i Stanisław Knutelski (od prawej na zdjęciu). Liczba nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. w naszej parafii wynosi 14.

 

 

 

 

 

 

Strona internetowa nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. –> tutaj

Comments are closed.